Situationship: wat is het, hoe herken je het, en wat doe je eraan?

Jullie doen alles wat een koppel doet. Samen eten, samen slapen, samen Netflix kijken op zondagavond. Maar als iemand vraagt wat jullie zijn, volgt er een ongemakkelijke stilte. 'Het is ingewikkeld.' 'We zien wel waar het heen gaat.' 'We hebben geen label nodig.' Klinkt bekend? Dan zit je waarschijnlijk in een situationship.

De term is de afgelopen jaren geëxplodeerd op social media en in het dagelijks taalgebruik van daters. naar datinggedrag toont dat het fenomeen sterk is toegenomen met de opkomst van dating apps, die een cultuur hebben gecreëerd waarin vrijblijvendheid de norm is en labels als eng worden beschouwd.

Wat is een situationship precies?

Een situationship is een romantische verbinding die de grenzen van vriendschap overschrijdt maar niet de status van een relatie heeft. Er is geen expliciet label, geen afspraak over exclusiviteit, en geen gedeelde verwachting over de toekomst. Het is meer dan friends with benefits (er zijn gevoelens betrokken), maar minder dan een relatie (er is geen commitment uitgesproken).

Het verschil met de vroege fase van daten, waarin het logisch is dat er nog geen label is, zit in de duur en de vermijding. In een gezond datingproces beweeg je geleidelijk richting helderheid. In een situationship wordt die helderheid actief vermeden. Het gesprek over 'wat zijn wij' wordt uitgesteld, ontweken of afgewimpeld met 'laten we het gewoon leuk houden'.

Hoe herken je een situationship?

Jullie zien elkaar regelmatig maar maken geen plannen verder dan een paar dagen vooruit. Het gesprek over de toekomst wordt vermeden door een van beiden of door allebei. Een van beiden is minder geïnvesteerd dan de ander, maar dat wordt niet uitgesproken. Je voelt je onzeker over je positie maar durft er niet naar te vragen uit angst het te 'verpesten'. Jullie hebben elkaars vrienden niet ontmoet, of wel, maar als 'iemand die ik zie'. Er is geen exclusiviteitsafspraak, ook niet impliciet.

Waarom situationships pijn doen

Een situationship activeert dezelfde hechtingsbehoeften als een relatie, maar biedt niet de veiligheid die bij een relatie hoort. Je investeert emotioneel in iemand zonder de zekerheid dat die investering wederzijds is. Dat creëert een chronische staat van onzekerheid die bijzonder belastend is voor je welzijn.

"The bonds of love offer us a safe haven — a shelter from the storms of life."

— , Hold Me Tight, 2008

Voor angstig gehechte mensen is een situationship een recept voor constante onrust. De onzekerheid over de status activeert precies het alarmsysteem dat al op scherp staat. Voor vermijdend gehechte mensen is het juist comfortabel, en dat is het probleem. Het biedt verbinding zonder de confrontatie met echte intimiteit. Het is een comfortzone die groei voorkomt.

Het onderzoek van Sue Johnson naar hechtingsbehoeften in volwassen relaties onderstreept waarom ambiguïteit zo pijnlijk is: mensen hebben de fundamentele behoefte om te weten dat hun partner er voor hen is. Die zekerheid is geen luxe. Het is een basisvoorwaarde voor emotioneel welzijn. Een situationship onthoudt je precies die zekerheid.

Hoe kom je eruit?

De enige manier is het gesprek aangaan. Direct, eerlijk, zonder omwegen. 'Ik wil weten wat dit voor jou is. Wat wil je dat het wordt?' Het antwoord is misschien niet wat je wilt horen. Maar het geeft je de helderheid om een bewuste keuze te maken in plaats van maandenlang in onzekerheid te zweven.

Als het antwoord is dat de ander niet meer wil dan wat het nu is, respecteer dan je eigen behoeften. Als jij een relatie wilt en de ander niet, is doorgaan in de situationship geen compromis. Het is jezelf tekortdoen. Dat is geen makkelijke keuze, maar het is de keuze die je dichter bij brengt wat je werkelijk zoekt.